Một nhóm chuyên gia về chuyển biến chính trị và xã hội trong mục bình luận thế giới vào ngày 12 tháng 01 về bản phúc trình thường niên của Freedom House, “Tự do trên Thế giới 2010.” Từ trái qua phải: Jennifer Windsor, giám đốc điều hành Freedom House; Thomas Carothers, Carnegie Endowmen (Gary Feuerberg/The Epoch Timesi)

Tự do, dân chủ và nhân quyền trên thế giới đã không tiến bộ trong năm qua, theo một cuộc khảo sát tại 194 quốc gia và 14 vùng lãnh thổ trên thế giới được tiến hành bởi Freedom House, và đã được xuất bản thành một phúc trình từ năm 1972. Chắc chắn là cũng có những tiến bộ, nhưng chúng đã bị lu mờ trước sự sụt giảm về tự do ở 40 nước tại Châu Phi, Châu Mỹ La-tinh, vùng Trung Đông và các nước thuộc Liên Xô cũ.

Ông Arch Puddington, người chịu trách nhiệm nhiều nhất về bản phúc trình và là giám đốc nghiên cứu của Freedom House nói: “Sự suy giảm …ảnh hưởng đến những nước mà trước đây đã từng có dấu hiệu tiềm năng về cải cách, và kèm theo những cuộc đàn áp tăng cường đối với nhưng người bất đồng chính kiến và những nhà báo độc lập.”

Năm 2009 được đánh dấu bởi “sự đàn áp dữ dội với những người bảo vệ nhân quyền và những nhà hoạt động [ủng hộ] quyền công dân”, theo thông cáo báo chí của Freedom House. “Những chế độ độc tài lớn nhất đã trở nên áp bức hơn, có ảnh hưởng hơn trên chính trường quốc tế, và thiếu nhân nhượng hơn”, lời ông Puddington.

Tại một diễn đàn được tài trợ bởi Freedom House trong ngày công bố bản phúc trình, có sự bất đồng ý, là liệu “sự suy giảm tự do” mà bản phúc trình muốn nói tới có phải chỉ là một dấu hiệu bế tắt hay không. Ông Thomas Carothers, nhà sáng lập kiêm Giám đốc Chương trình Dân chủ và Pháp trị thuộc Quỹ Đóng Góp Carnegie cho Hòa bình quốc tế và là lảnh đạo hàng đầu về dân chủ hóa toàn cầu, thích mô tả kết quả của Freedom House trong 4 năm qua là “đình trệ” thay vì “suy giảm” hay “đảo ngược”.

Trong bất cứ trường hợp nào, không có việc tranh cải về tình trạng tự do trên thế giới đã cải thiện kể từ năm 1989, với nhiều chế độ dân chủ do bầu cử hơn. Và đa số các quốc gia đã đạt được nhiều tiến bộ từ 20 năm qua mà vẫn không quay trở lại. Tuy nhiên, các kết quả như trong phúc trình về 4 năm qua của Freedom House đưa tới nghi ngờ về sự bành trướng không thể tránh được của nền dân chủ toàn cầu.

Đánh giá sự chuyển biến về tự do

Freedom House là một tổ chức độc lập theo dõi tình trạng tự do trên khắp thế giới, sử dụng một hệ thống thiết bị metric để đo lường sự chuyển biến về sự giữ vững chủ trương pháp trị của một quốc gia, tự do hội họp và tự do phát biểu. Các chỉ số về những sự tự do này bao gồm một nền tư pháp độc lập, tự do bầu cử, không sử dụng tra tấn, pham vi “ xã hội dân sự”, và tự do báo chí.

Đóng giữ vai trò lượng giá (đo lường) tổng quát sự tiến triển hay suy giảm nói chung, Freedom House sử dụng một vài chỉ số để phân loại các quốc gia thành ba nhóm lớn: “Tự do”, “Tự do một phần” và “Không tự do”. Ở một quốc gia tự do, người ta thấy một hệ thống chính trị đa đảng, bảo vệ các quyền tự do công dân, đời sống dân sự và báo chí độc lập. Một quốc gia “Không tự do” điển hình là do một chính phủ độc tài điều hành, nơi các quyền chính trị và tự do công dân căn bản bị cự tuyệt rộng rãi và có hệ thống. Một quốc gia “Tự do một phần” có sự tôn trọng hữu hạn đối với các quyền tự do chính trị và công dân, và điển hình là có tham nhũng, nền Pháp quyền yếu và sự thống lĩnh của một đảng chính trị.

Sự phân loại các quốc gia trên thế giới như sau:   89 “Tự do” (46%),  58 “Tự do một phần” (30%), và 47 “Không tự do” (24%).

Hầu hết những biến thiên điểm số tự do của một nước xảy ra trong ba nhóm lớn này, và những chuyển biến như vậy là tương đối nhỏ. Quan trọng hơn là sự thay đổi về tình trạng giữa các nhóm. Chỉ có một nước, Lesotho, rơi xuống từ “Tự do” sang “Tự do một phần”, nhưng có năm nước rơi từ “Tự do một phần” sang “Không tự do”.  Ba trong số này là các nước tại vùng Trung Đông - Bahrain, Jordan, và Yemen.

Kyrgyzstan ở vùng Trung Á trở thành “Không tự do” vì một “đợt bầu cử tổng thống không hoàn thiện” và “hạn chế luật pháp mới về tự do tôn giáo.” Đặc biệt thất vọng là Kazakhstan (đã bị xếp vào nhóm “Không Tự do”), mà chính phủ của ông không giữ lời hứa tiếp tục cải cách chính trị để đổi lấy một ghế trong Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu (OSCE), hay Ủy Hội Helsinki.

Gabon tại bờ biển Trung Tây Châu Phi cũng rớt xuống thành “Không Tự do” vì “tăng cường hạn chế với truyền thông trong khoảng thời gian quanh đợt bầu cử tổng thống, cũng như một cuộc đàn áp những người biểu tình sau đợt bầu cử”, bản phúc trình viết.

Một chỉ số khác của Freedom House là số quốc gia có bầu cử dân chủ, Trong bản phúc trình năm nay, có sự sụt giảm từ 119 xuống 116, con số thấp nhất kể từ năm 1995. Số những nuóc có bầu cử dân chủ vào năm 1990 chỉ là 76.

Tổ chức một cuộc bầu cử không phải là điều kiện đủ để thực sự trở thành một chế độ bầu cử dân chủ, như cuộc bầu cử mới đây ở Iran bị cáo buộc gian lận với số lớn cử tri là một minh chứng. Ngoài việc bỏ phiếu kín và kiểm phiếu công bằng, nên có một hệ thống chính trị đa đảng cạnh tranh, quyền bầu cử phổ thông, và chiến dịch tranh cử cởi mở.

Sự nổi bật của tự do trên thế giới

Vùng Trung Đông-Ả Rập tiếp tục trở thành nơi ít tự do nhất, khu vực nhiều áp bức nhất. Trong số 18 quốc gia vùng Trung Đông và Bắc Phi, chỉ có duy nhất một nước là “Tự do”. Hơn ba phần tư (78%) là “Không Tự do”.

Tại Nga, những vụ ám sát chính trị chưa được giải quyết vào năm 2009 và đã không bị trừng phạt, ví dụ, người ủng hộ nhân quyền Natalya Estemirova. “Lạm dụng bầu cử, sút giảm tự do tôn giáo, và liên tục sử dụng khủng bố chính trị” ðã ðược viện dẫn là lý do cho sự trượt dốc của Nga.

Tại Philippines, vụ thảm sát 57 nhà báo, luật sư và dân thường trong một biến cố đã gây sốc (khích động). Vụ giết hại ở Philippines xảy ra trong 1 năm với các cuộc tấn công và giết hại một số lớn các nhà báo ở Nga, Pakistan, Mexico và Somalia.

Trung Quốc hùng hổ theo đuổi “những hình thức mới trong việc kiểm soát Internet và đàn áp các blogger cùng nhà báo trên mạng internet”, theo bản phúc trình. Trung Quốc hành động “như thể nó đang bị vây hãm bởi các công dân của chính nó.” Bản phúc trình chỉ trích nước Trung Quốc cộng sản trong năm 2009 vì án phạt tù rất dài đối với nhà ủng hộ dân chủ Lưu Hiểu Ba cùng những người khác, và cuộc đàn áp các luật sư ðại diện cho những bị cáo trong các vụ án chính trị nhạy cảm.

Trung Quốc đã “quấy rầy” các nước láng giềng để họ trả lại những người Uyghurs tìm kiếm tỵ nạn tại hải ngoại. Pakistan và Cambodia đã hồi hương người Uyghurs, những người phải đối mặt với sự bỏ tù, nếu không phải là tra tấn hay tử hình.

Thiếu khoan dung với những người chỉ trích chế độ, Trung Quốc đe dọa những người ngoại quốc tổ chức các cuộc triển lãm văn hóa tại Đức, Australia, Hàn Quốc và Bangladesh để cấm họ tham dự.

Tây Âu gần như “Tự do” một cách toàn cầu, với chỉ 1 trong số 25 nước (4%) “Tự do một phần” và không có nước nào “Không tự do”. Truyền thống khoan dung của vùng này đã được kiểm tra qua các vụ tranh chấp về quyền của người Hồi giáo, chẳng hạn như việc xây tháp đường và đền thờ Hồi giáo, vấn đề khăn trùm đầu và lối ăn mặc (burquas) che hết thân mình của phụ nữ Hồi giáo, cùng nhiều vấn đề khác. Một số các đảng chính trị lợi dụng thái độ chống dân nhập cư. Freedom House đã đánh rớt Thụy Sĩ vì các công dân nước này đã bỏ phiếu cấm xây dựng tháp đường Hồi giáo.

Tin tốt lành trong bản phúc trình là thuộc về các quốc gia Tây Balkan và vùng Châu Á-Thái Bình Dương. Tiến bộ khiêm tốn nhất là tại Châu Á, đặc biệt là tại Ấn Độ, Indonesia và Nhật Bản, những nơi cho thấy sự kiên cường, bất chấp chính phủ độc tài lớn nhất thế giới đang ở ngay trong lòng của ho. Kosovo ở vùng Balkan nhảy từ “Không Tự do” lên “Tự do một phần”, sau khi kết thúc một đợt bầu cử thành công và cho thấy một sự công nhận lớn hơn về quyền của thiểu số. Những tiến triển cũng có tại Croatia, Serbia, Macedonia, và Montenegro.

Không phải tất cả sự đàn áp đều đến từ chính phủ. Freedom House nói rõ rằng những chủ thể phi nhà nước, chẳng hạn những kẻ quá khích trong tôn giáo hay trùm ma túy, có thể vi phạm tự do công dân của thiểu số. “Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan và bạo lực rất là thịnh hành phổ biến tại Somalia, Yemen, Afghanistan, và Pakistan.” Buôn lậu ma túy có tổ chức đã đóng góp vào nạn tham nhũng ở Afghanistan, và một số các nơi tại Trung Mỹ và Châu Phi, bản phúc trình viết.

Đọc bản gốc tiếng Anh tại đây.

Comments

Gửi bình luận

Viết bình luận

Tên: Email:  không cần gửi thông báogửi thông báo Tiêu đề: UBBCode:         -color-aquablackbluefuchsiagraygreenlimemaroonnavyolivepurpleredsilvertealwhiteyellow -size-tinysmallmediumlargehuge     Vui lòng nhập các ký tự bảo vệ chống spam bạn thấy trong hình trên.

Powered by !JoomlaComment 4.0alpha

3.25 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."